⚠️ Waarschuwing: langdurige en invaliderende schade door fluoroquinolonen antibioticum ⚠️

Fluoroquinolonen (zoals ciprofloxacine, levofloxacine en ofloxacine) worden vaak voorgeschreven bij infecties aan blaas, longen of bijholten. Wat veel mensen niet weten: deze middelen kunnen ernstige, blijvende schade veroorzaken aan pezen, zenuwen, spieren, het zenuwstelsel en zelfs hart en vaten.

Zelf liep ik hierdoor zenuwschade en achillespees problemen op die jaren later nog steeds mijn dagelijks leven bepalen. Ik heb door de kuur ook last van enorme slapeloosheid die met geen enkele slaapmedicatie te herstellen is. Ik vertel mijn verhaal om anderen te waarschuwen.

Zie ook onderstaande waarschuwing op de site van Lareb.

Risico op schade spieren en zenuwstelsel bij fluorochinolonen

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) waarschuwt voor een verhoogd risico op langdurige en mogelijk blijvende schade aan spieren en zenuwstelsel bij gebruik van fluorochinolonen. 

Meer weten over peesklachten en fluorochinolonen? Bekijk de informatie in onze kennisbank.

Fluorochinolonen 
Fluorochinolonen zijn antibiotica voor de behandeling van infecties. Het gaat om ciprofloxacine, levofloxacine, moxifloxacine, ofloxacine en norfloxacine. 

CBG adviezen 
Het CBG geeft belangrijke adviezen voor patiënten bij welke klachten ze meteen contact met hun arts moeten opnemen. Dit gaat om verschillende pees-, spier- en gewrichtsklachten. Maar ook bij bepaalde neurologische klachten. Artsen krijgen advies deze middelen niet voor te schrijven bij patiënten met eerdere ernstige bijwerkingen bij gebruik van fluorochinolonen en bij een aantal aandoeningen. Ook is het advies om gelijktijdig gebruik met corticosteroïden te vermijden. 

---

🔹 Wat zeggen officiële instanties?

De risico’s van fluoroquinolonen zijn inmiddels erkend door grote gezondheidsinstanties als de FDA (VS) en de EMA (Europa). Zij waarschuwen voor de volgende mogelijke bijwerkingen:

• Peesontstekingen en peesrupturen (bijv. de achillespees)
• Ernstige, onomkeerbare zenuwschade (perifere neuropathie)
• Psychische klachten zoals slapeloosheid, angst, depressie, hallucinaties
• Spierzwakte, gewrichtspijn en tremoren
• Verhoogd risico op aortascheuren, vooral bij mensen met vaatproblemen

“Fluoroquinolones can cause disabling and potentially permanent side effects involving tendons, muscles, joints, nerves, and the central nervous system.”
— U.S. Food and Drug Administration (FDA)

---

Ik schrijf dit om anderen te waarschuwen, te informeren én om herkenning te geven aan wie ook met onbegrepen pijn en klachten blijft zitten na een antibioticakuur uit de fluoroquinolonen-groep.

In februari 2023 kreeg ik een kuur met het antibioticum Ciprofloxacine, behorend tot de groep fluoroquinolonen. Na ongeveer vier tabletten kon ik ineens niet meer slapen ondanks mijn dagelijkse dosis medicinale druppels thc olie. De huisarts schreef Temazepam, waar ik jarenlang goed op heb geslapen, voor maar die deed en doet tot op heden helemaal niets meer voor mij. De slapeloosheid had voor de huisarts een teken moeten zijn dat de kuur mijn zenuwstelsel aantastte. Ik had op dat moment eigenlijk direct moeten stoppen met de antibiotica kuur om verdere schade te voorkomen. Dit is helaas niet gebeurd omdat de klacht door ons zelf én de huisarts niet (h)erkend werd als bijwerking van de Ciprofloxacine kuur. Ik maakte de 7-daagse kuur van tweemaal daags één tablet af. Precies op de ochtend nadat de kuur klaar was stond ik op met ondraaglijke pijn in mijn achillespezen en hele benen. Ik kon bijna niet lopen van de pijn en wist niet hoe ik moest liggen door de onmenselijke (zenuw)pijn in mijn benen. Ik had totaal geen idee wat er aan de hand was en voor mijn gevoel kwamen deze klachten uit het niets opzetten. Wij linkten de achillespees klachten, de zenuwpijn en de slapeloosheid niet meteen aan de Ciprofloxacine antibiotica kuur.

Als we hier vooraf voor gewaarschuwd zouden zijn door de huisarts en/of apotheker dan had dit een hoop ellende en pijn kunnen voorkomen!

Na dagen online zoeken op pijnklachten aan achillespezen kwamen we er zelf per ongeluk achter dat het een ernstige bijwerking van de Ciprofloxacine kuur is. Er staat dat je onder andere bij deze klachten direct moet stoppen met de kuur en contact moet zoeken met je huisarts om verdere schade te voorkomen. Ik had helaas de kuur al afgemaakt en stoppen was niet meer aan de orde. Ik heb meteen onze toenmalige huisarts een bericht gestuurd over mijn klachten en de link met de fluoroquinolone kuur. HIj gaf aan dat ik het goed gevonden had en mijn klachten vanzelf zouden verdwijnen zodra de antibiotica uit mijn lichaam zou zijn. Dit zou volgens hem een paar weken duren maar helaas zijn mijn klachten nooit meer verdwenen.

We hebben contact gezocht met meerdere fysiotherapeuten en artsen maar niemand wist er het fijne van. Wel duidelijk was dat ik zeer voorzichtig moest doen en geen abrupte bewegingen mocht maken om te voorkomen dat mijn achillespezen zouden afscheuren. Er was geen fysiotherapie mogelijk omdat het hele andere schade aan de pezen is door de kuur dan bij bv een gewone sportblessure. Het enige wat we konden doen is wachten en héél hard hopen dat de klachten vanzelf zouden verdwijnen.

We hadden ondertussen een nieuwe huisarts en bij de kennismaking vertelde ik over mijn klachten aan mijn pezen en zenuwstelsel die ontstaan zijn door de Ciprofloxacine kuur. Hij onderzocht mijn been en constateerde dat er een verdikking bij mijn achillispees zat. Hij gaf daarbij meteen aan dat de klachten aan mijn achillespees, zenuwen en zenuwstelsel niet door de fluoroquinolonen-groep antibiotica konden komen. Het is bizar dat huisartsen daar niet van op de hoogte zijn maar wel deze zware kuren voorschrijven aan hun patiënten. Ciprofloxacine kan dat namelijk zeker wel en deze soorten staan zelfs bekend om schade aan pezen, bindweefsel en zenuwen. De huisarts ging zoeken op Google en moest uiteindelijk toch toegeven dat het wel kon.

Zoals je kunt zien op bovenstaande foto’s hebben we van alles geprobeerd om de zenuwpijn en achillespees klachten wat draaglijker te maken. Helaas helpt niets tegen de onmenselijke zenuwpijn en moet ik voorzichtig blijven om te zorgen dat mijn achillespezen niet afscheuren. Ik heb in overleg met de huisarts Ketaminecrème geprobeerd maar daar reageer ik heel heftig op door mijn mcas / pais. Nu smeer ik soms Fenytoïnecrème en/of zelfgemaakte pea zalf om de zenuwpijn iets te dempen. Helaas reageer ik hier door pais en mcas zeer verschillend op. Ik verdraag door mcas vele medicatie héél slecht en de standaard medicatie voor zenuwpijn zoals bijvoorbeeld Amitriptyline of Gabapentine is voor mij dan ook geen optie. 😓

We zijn nu bijna drie jaar verder (februari 2026) en ik heb nog steeds dezelfde verdikking bij mijn achillespees, mijn achillespezen zijn zeer pijnlijk en de zenuwpijn in mijn voeten is ondraaglijk. Ik ben door PAIS 24/7 bedgebonden en lig hele dagen met mijn benen op een kussen om mijn voeten te ontzien. Ik kan de druk niet verdragen op mijn voeten. Helaas heeft dit weer gevolgen voor de pijn in mijn achillespezen die daardoor getriggerd wordt. Ik verdraag nauwelijks sokken om mijn voeten en ook het hoeslaken en zeer lichte dekbed doen ondraaglijk pijn aan mijn voeten. Ik weet vaak van gekkigheid niet hoe ik tijdens de avonden/nachten moet liggen met mijn voeten. 😓

De slapeloosheid is vreselijk en meer dan onmenselijk . Ik slik naast mijn normale dosis medicinale thc olie ook Lorazepam en Zolpidem om een paar uur per nacht te kunnen slapen. Ondanks al deze medicatie lig ik nog uren wakker voor ik in slaap val en ben ik vaak heel vroeg wakker waarna ik de slaap niet meer kan vatten ondanks extra slaapmedicatie. De ellende als gevolg van de zogenaamd onschuldige Ciprofloxacine kuur is groter dan ooit. 😓

Het antwoord van de neuroloog is bizar en ongelooflijk wetende dat alle (huis)artsen in juni 2023 een waarschuwingsbrief hebben gekregen over deze soort fluoroquinolonen-groep. Zie hieronder het online bericht en de brief die alle artsen hebben ontvangen.

Gebruik fluorochinolonen alleen voor goedgekeurde indicaties

Artsen schrijven fluorochinolonen waarschijnlijk nog steeds voor buiten de goedgekeurde indicaties. Dat blijkt uit onderzoek van het Europees medicijnagentschap EMA. Medicijnautoriteit CBG benadrukt nogmaals bij zorgverleners dat zij alleen deze antibiotica mogen gebruiken voor aandoeningen vermeld in de productinformatie. Deze middelen veroorzaken mogelijk zeer zeldzame maar ernstige bijwerkingen.

Fluorochinolonen zijn antibiotica die gebruikt worden voor de behandeling van verschillende levensbedreigende, bacteriële infecties. Omdat ze ernstige, langdurige en mogelijk blijvende bijwerkingen kunnen hebben op spieren en het zenuwstelsel, is het gebruik van deze medicijnen beperkt tot ontstekingen waarbij andere geadviseerde antibiotica voor behandeling van deze ontstekingen niet geschikt zijn. In Nederland gaat het om ciprofloxacine, delafloxacine, levofloxacine, moxifloxacine, norfloxafine en ofloxacine.

Advies aan artsen en apothekers

• Informeer patiënten over het risico van deze ernstige bijwerken
• Informeer patiënten over de mogelijk lang aanhoudende en ernstige aard van deze bijwerkingen
• Adviseer patiënten om bij de eerste tekenen van deze ernstige bijwerkingen direct contact op te nemen met een arts voordat zij verder gaan met de behandeling
• Wees voorzichtig met fluorchinolonen bij patiënten die corticosteroïden krijgen, bij ouderen, patiënten met een nierfunctiestoornis en bij patiënten die een orgaantransplantatie hebben gehad

Schrijf geen fluorochinolonen voor: 

• aan patiënten die eerder ernstige bijwerkingen hebben gehad van fluorochinolonen;
• aan patiënten met niet-ernstige ontstekingen die vanzelf kunnen overgaan (zoals ontsteking van de keel, de keelamandelen of de bronchiën);
• aan patiënten met lichte tot matige ontstekingen, behalve als andere antibiotica die standaard voor deze ontstekingen worden gebruikt, ongeschikt zijn; 
• voor ontstekingen die niet door bacteriën worden veroorzaakt, bijvoorbeeld niet-bacteriële (chronische) prostaatontsteking;
• om reizigersdiarree of terugkerende ontstekingen van de lagere urinewegen te voorkomen.

Advies aan patiënten

Gebruik je ciprofloxacine, delafloxacine, levofloxacine, moxifloxacine, norfloxacine of ofloxacine? Neem meteen contact op met een arts bij de eerste tekenen van ernstige bijwerkingen voordat je doorgaat met de behandeling.  

Brief met risico-informatie

De firma Bayer heeft namens alle handelsvergunninghouders van deze middelen een brief over dit onderwerp verstuurd. Dit heet een Direct Healthcare Professional Communication (DHPC). De brief met deze belangrijke risico-informatie is in overleg met het CBG en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gestuurd naar de volgende zorgverleners (in opleiding): huisartsen, KNO artsen, longartsen, urologen, internist-infectiologen, internisten, chirurgen, gynaecologen, intensive care-artsen, arts-microbiologen, cardiologen, dermatologen, oogartsen, neurologen, orthopeden, kinderartsen, openbaar apothekers en ziekenhuisapothekers.

• DHPC Fluorochinolonen

---

Ook in België werd in mei 2023 gewaarschuwd voor deze groep fluoroquinolonen antibioticum.

---

Ik wil iedereen via mijn website waarschuwen voor deze fluoroquinolonen-groep antibioticum omdat ik dit niemand gun!

Wat is ciprofloxacine?

Ciprofloxacine is een breed-spectrum antibioticum uit de groep fluoroquinolonen. Het wordt voorgeschreven bij onder andere urineweginfecties, longontstekingen en darminfecties. Andere middelen in deze groep zijn onder meer levofloxacine, norfloxacine en moxifloxacine.

Fluoroquinolonen zijn krachtig, maar kunnen ernstige bijwerkingen geven – zó ernstig dat ze in sommige landen (deels) zijn verboden of beperkt in gebruik.

Welke schade kan het veroorzaken?

Fluoroquinolonen kunnen schade veroorzaken aan:

• Pezen (bijvoorbeeld de achillespees – er is zelfs risico op scheuring)
• Zenuwen (brandende of stekende pijn, gevoelloosheid, tintelingen)
• Bindweefsel (waaronder ligamenten, kraakbeen, fascia)
• Spieren en gewrichten
• Centraal zenuwstelsel (denk aan angst, slapeloosheid, concentratieproblemen)

De schade kan optreden al na enkele tabletten en kan blijvend zijn. Soms ontstaan klachten pas weken of maanden ná de kuur.

Hoe vaak komt dit voor?

Volgens officiële cijfers zijn ernstige bijwerkingen zeldzaam, maar veel mensen melden dat hun klachten niet worden herkend of erkend door artsen. In 2018 bracht het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) daarom een waarschuwing uit: fluoroquinolonen mogen alleen nog bij uitzondering worden voorgeschreven. Toch gebeurt dit nog steeds veelvuldig – vaak zonder dat patiënten worden gewezen op de risico’s.

Wat kun je doen bij klachten?

Als je vermoedt dat je schade hebt opgelopen door ciprofloxacine of een ander fluoroquinolon:

• Stop direct met het middel (alleen in overleg met een arts)
• Laat je niet afschepen met “het zit tussen je oren” – houd vol
• Probeer verdere schade te beperken door rust te nemen, pezen te ontzien en belasting te vermijden
• Vermijd andere middelen die pees- of zenuwschade kunnen verergeren (zoals corticosteroïden)

Meld je bijwerkingen bij het Lareb (www.lareb.nl) – zo help je ook anderen.

188 meldingen van peesschade na gebruik Ciprofloxacine – Zelfs na meerdere waarschuwingen aan artsen wordt nog te vaak een sterke soort antibiotica voorgeschreven, die alleen gebruikt mag worden als andere middelen niet werken. Dat is niet zonder gevaar; er komen ‘veel meldingen’ binnen bij bijwerkingencentrum Lareb over soms langdurige bijwerkingen van Ciprofloxacine.

Tot slot

Fluoroquinolonen zijn geen ‘onschuldige’ antibiotica. Ze kunnen blijvende schade aanrichten, ook bij mensen die verder gezond waren. Als jij soortgelijke klachten hebt tijdens of na zo’n kuur, dan ligt het niet aan jou. Jij verbeeldt het je niet. Het is belangrijk dat er meer bekendheid komt over deze bijwerkingen – zodat anderen niet hetzelfde overkomt.

---

Helaas zijn er veel meer mensen die vreselijke bijwerkingen hebben van een Ciprofloxacine kuur zoals Raoul. Hij deelt zijn schrijnende verhaal in het Algemeen Dagblad en op Instagram.

Raoul kreeg één antibioticakuur en werd lichamelijk een wrak

Raoul van der Made (29) leidt een sportief leven, tot hij in april dit jaar door een sterke antibioticakuur plots klachten krijgt aan spieren, pezen en zenuwen. Nu heeft hij constant pijn. Hij ontdekt dat er al langer gewaarschuwd wordt voor het medicijn, ciprofloxacine. „Toch kreeg ik dit middel zonder test, zonder onderbouwing, zonder echte noodzaak. En ik ben niet de enige.”

Als Raoul van der Made begin april een antibioticakuur krijgt voor een infectie aan de onderste urinewegen, voelt hij zich na het innemen van de pillen vrij beroerd. Hoofdpijn, misselijkheid, braken. Hij besluit de kuur niet af te maken, neemt contact op met de doktersassistente, en doet wat hem altijd wel beter laat voelen: een stukje joggen in het bos.

Nog geen kilometer later kan hij ineens niet meer op zijn benen staan. Iemand helpt hem, al strompelend, naar zijn auto. Hij belt de huisartsenpost en wordt naar huis gestuurd met het advies om zijn benen rust te geven en een paracetamolletje te nemen. Het helpt niet. Niets lijkt te helpen.

Hij heeft – nu maanden later nog – last van slapeloosheid, spierpijn, tintelingen, krachtsverlies, zenuwpijn, schokken en trillingen door zijn benen.

Zijn huid is soms gevoelloos, kleurt knalrood als hij uit de douche komt of juist blauw als hij een tijdje zit. De lange dagen die hij voorheen maakte als eigenaar van een catering- en evenementenbureau, zijn nu onhaalbaar. Helpt hij zijn schoonmoeder in de tuin, dan ligt hij vervolgens een week op bed.

Afwijkingen op MRI-scans

Samen met zijn huisarts en andere specialisten is hij op onderzoek uit gegaan. Want hoe kan het dat een energieke 29-jarige man, die normaal vier keer per week hardloopt en aan krachttraining doet, er ineens zo bij zit?

MRI-scans tonen vochtophopingen en beenmergafwijkingen, bloedonderzoeken geven afwijkende waarden. Allerlei oorzaken daarvoor worden uitgesloten.

Wat dan wel? De vermoedelijke boosdoener is en blijft het antibioticum dat Van der Made in april kreeg in de kliniek waar hij al jaren wordt behandeld voor zijn blaaspijnsyndroom.

Meestal heeft hij een paar dagen een opvlamming van zijn blaas, en dan trekt dat weer weg. Dit voorjaar zijn de klachten aanhoudender, en hij trekt daarom aan de bel bij zijn behandelend uroloog. Die doet een kijkonderzoek in de plasbuis en blaas en constateert dat een deel ervan ontstoken lijkt.

Niet innemen met melk

De arts neemt geen kweek af en schrijft direct ciprofloxacine voor, een middel dat bacteriën doodt. Van der Made mag het niet innemen met melk, krijgt hij te horen, en moet uit de zon blijven. Geen woord over eventuele bijwerkingen.

Na het voorval in het bos besluit Van der Made het medicijn te googelen; wat had hij nu eigenlijk gekregen? De schrik slaat hem om het hart als hij stuit op allerlei waarschuwingen.

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) rept van ernstige en mogelijk langdurige bijwerkingen van de antibiotica fluorochinolonen (waar ciprofloxacine toe behoort), die het zenuwstelsel, spieren, pezen en hartkleppen kunnen aantasten. Die komen zeer zelden voor – bij een op de tienduizend gebruikers – maar voorzichtigheid is geboden.

In het Farmaceutisch Kompas wordt gevraagd om alertheid ‘vanwege de langdurige (maanden of jaren), invaliderende en potentieel irreversibele bijwerkingen op de spieren en het zenuwstelsel’.

Buiten de juiste indicaties

Het Europees Medicijn Agentschap (EMA) ziet in een grote studie dat fluorchinolonen nog steeds ‘te vaak buiten de juiste indicaties worden voorgeschreven’.

In 2023 krijgen ‘voorschrijvers’ – alle dokters die recepten voor deze antibiotica uitschrijven – daarom een herinneringsbrief met belangrijke risico’s én het bericht dat het niet voorgeschreven mag worden op basis van vermoedens, zeker niet zonder bacteriologisch bewijs.

„Tóch kreeg ik dit middel zonder test, zonder onderbouwing, zonder echte noodzaak. De klachten die ik had, hadden voorkomen kunnen worden. Dat steekt me het meest.”

188 keer peesontsteking

Voor bijwerkingencentrum Lareb is ciprofloxacine nog altijd een berucht middel, waar volgens directeur Agnes Kant ‘veel meldingen’ over binnenkomen. Zo is er 188 keer een peesontsteking genoteerd.

Lareb heeft al vaker aandacht gevraagd voor zorgvuldige voorschrijving. „Volgens de richtlijnen is ciprofloxacine enkel een optie voor een urineweginfectie met systemische verschijnselen, maar daar was in dit geval waarschijnlijk geen sprake van. Dan ben je erg ziek en over het algemeen opgenomen in het ziekenhuis”, zegt Kant.

De uroloog die het had voorgeschreven, blijft er ook na meerdere gesprekken bij dat hij alle reden had om de patiënt het medicijn te geven en stelt dat er ‘vanwege het spoedeisende karakter van de klachten’ geen tijd meer was om te wachten op de uitslag van een kweek.

Inmiddels loopt er een klachtenprocedure. Deze site heeft het dossier, de gespreksverslagen en artsenbrieven ingezien en contact gehad met de kliniek.

Was de uroloog nalatig?

Raoul zoekt erkenning. „Ik geloof niet dat de uroloog het kwaad met mij voor had, maar wel dat hij nalatig is geweest.” Hij doet vooral zijn verhaal om mensen te waarschuwen.

„Ik sta in contact met andere slachtoffers. Sommigen zijn al jaren bezig. Kunnen niet meer werken, niet meer sporten, zijn hun leven kwijtgeraakt aan iets wat ze vaak niet eens direct met een antibioticum in verband brachten. Het is toch belangrijk dat je als patiënt weet wat je voorgeschreven krijgt? Zet desnoods een extra waarschuwing op de verpakking.”

Intussen verloopt het herstel van Van der Made stroef. Hij bezoekt twee keer per week de fysiotherapeut om zijn spieren losser te maken, maar daar reageren zijn zenuwen en pezen ook weer op. Hij probeert één keer per week te zwemmen, omdat dat de enige sport is die zijn lichaam nog ‘trekt’.

De ene dag gaat het best redelijk met zijn benen, maar dan ‘schiet’ het omhoog in zijn lijf. „Ik probeer gewoon mijn leven te leven, maar dan roept mijn lichaam me terug. Ik droom van de dag dat ik weer kan rennen.”

---

View this post on Instagram

---

Raoul heeft een besloten facebook groep Lotgenotengroep Ciprofloxacine NL aangemaakt waarvoor je je kunt aanmelden als je ook bijwerkingen hebt na een fluoroquinolonen-groep antibioticum. Je kunt daar terecht voor herkenning, ervaringen delen en om eventuele tips uit te wisselen met lotgenoten.

---