Wat is een liquorlek / Liquorhypotensie syndroom
Je hersenen zijn kwetsbaar en hebben bescherming nodig. Daarom stroomt er vocht langs je hersenen en ruggenmerg. Dit vocht heet liquor. Bij het liquorhypotensie syndroom zit er te weinig vocht rond je hersenen en ruggenmerg. Hierdoor is de druk in je hersenen te laag en zakken ze iets omlaag.
De klachten van dit syndroom verschillen erg per persoon. Zo kun je last hebben van hoofdpijn, nekpijn, misselijkheid en duizeligheid. Ook heb je mogelijk problemen met zien, horen en je evenwicht.
Het liquorhypotensie syndroom kan ontstaan door een ruggenprik, een operatie rond het ruggenmerg, of een ongeluk. Ook kan het vanzelf ontstaan. De kans dat dit gebeurt is groter bij kinderen die het syndroom van Marfan hebben, of een andere aandoening aan het bindweefsel.
De hersen- en ruggenmergvloeistof (liquor cerebrospinalis) stroomt rondom de hersenen en het ruggenmerg (het centrale zenuwstelsel). Deze vloeistof is omgeven door de hersen- en ruggenmergvliezen (meninges). Bij een ruggenprik (lumbaalpunctie) kan er op de plaats waar de naald de ruggenmergvliezen doorboort een scheur ontstaan. Hierdoor kan hersen- en ruggenmergvloeistof via het centrale kanaal in het ruggenmerg wegstromen uit de hersenkamers. Door een ruggenprik kunnen ook bloedingen ontstaan in de ruimte tussen de buitenste en middelste ruggenmergvliezen. De medische term voor lekkende hersen- en ruggenmergvloeistof is liquorroe of liquorlekkage.
In geval van lekkende hersen- en ruggenmergvloeistof is er hevige hoofdpijn die tijdens het zitten toeneemt en bij het liggen afneemt. Soms zijn de verschijnselen ernstig, met voortdurende hoofdpijn en toevallen. Bij langer bestaande lekkage kan hersenvliesontsteking (meningitis) ontstaan met verschijnselen als koorts, koude rillingen, overgeven, veranderingen in het bewustzijn, overgevoeligheid voor licht (fotofobie) en een stijve nek.
De diagnose wordt gesteld op basis van het verhaal van de patiënt, de medische voorgeschiedenis en de verschijnselen. Tevens wordt lichamelijk en aanvullend onderzoek verricht, zoals beeldvormend onderzoek (CT- en MRI-scans) van hersenen en ruggenmerg.
In geval van lekkende hersen- en ruggenmergvloeistof is het raadzaam volledige bedrust te houden. Soms herstelt een lek binnen enkele dagen vanzelf zonder dat behandeling nodig is. Eventuele hoofdpijn wordt verminderd door voldoende vocht in te nemen. Tevens kunnen pijnstillers zoals ontstekingsremmende middelen zonder steroïden (NSAID’s) of pijnstillende middelen voor het centrale zenuwstelsel worden gegeven. Een hersenvliesontsteking wordt behandeld met antibiotica.
Eventueel kan worden geprobeerd het lek te verhelpen met een ‘epidurale bloedpatch’. Hierbij wordt op de plaats van het lek eigen bloed van de patiënt tussen het buitenste ruggenmergvlies (dura mater) en de epidurale ruimte gespoten. Het doel is het lek te dichten en hoofdpijn te verminderen.
Liquorlekkage leidt aanvankelijk bij veel patiënten tot een lagere liquordruk en orthostatische hoofdpijn. Naarmate de tijd vordert, verdwijnt vaak de kenmerkende hoofdpijn en wordt deze vervangen door atypische hoofdpijn die niet gepaard gaat met verlaagde liquordruk. Het snel vaststellen en sluiten van de lekkage geeft de beste uitkomsten.
